މުސްލިމް އަޚުންނޭވޭ! މާތް الله އިންސާނުން ހައްދަވައިފައިވަނީ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ބައެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެކަކު އަނެކަކަށް އެހީތެރިކަމާއި މަދަދަށް ބޭނުންވާ ގޮތަށެވެ. އެހެންކަމުން ކޮންމެ އިންސާނަކީވެސް އެހެން މީހުންގެ އެހީތެރިކަމާއި އަޅައިލުން ބޭނުންވާނެ މީހެކެވެ. ވުމާއެކު، މުޞީބާތާއި ތަކުލީފުގެ ވަގުތުގައި، އެހެން މީހުންގެ ހިތާމަތަކުގައި ބައިވެރިވާންޖެހެއެވެ. އެފަދަ ވަގުތުތަކުގައި އެބައިމީހުންނަށް އެހީތެރިކަމުގެ އަތެއް ފޯރުވައި، އަޅައިލުމަކީ އަހަރެމެންގެ މައްޗަށް ވާޖިބު ކަމެކެވެ. މިއީ އީމާންކަން ފުރިހަމަވުމުގެ ރަމްޒެކެވެ. މުއުމިނުންގެ ސިފައެކެވެ.
މުސްލިމް އަޚުންނޭވެ! މީސްތަކުންނަކީ، ފޭރާމެއްގެ ރޮދިތަކެއް ފަދައިން، ވަރަށް ގިނަ ގޮތްގޮތުން، އެކަކު އަނެކަކާ ގުޅި ލާމެހިފައިވާ ބައެކެވެ. رسول الله ﷺ ޙަދީޘްކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. (مَثَلُ الْمُؤْمِنِيْنَ فِيْ تَوَادِّهِمْ وَتَرَاحُمِهِمْ وَتَعَاطُفِهِمْ مَثَلُ الْجَسَدِ، إِذَا اشْتَكَى مِنْهُ عُضْوٌ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالْحُمَّى)[1] މާނައީ: ”މުއުމިނުން އެއްބަޔަކު އަނެއް ބަޔަކަށް ލޯބިވުމުގައްޔާއި، ރަޙުމްކުރުމުގައްޔާއި އޯގާތެރިވުމުގައި، އެމީހުންގެ މިސާލަކީ އެއް ހަށިގަނޑެއްގެ މިސާލެވެ. އެ ހަށިގަނޑުން ގުނަވަނެއްގައި ވޭންއަޅައިފި ނަމަ، މުޅި ހަށިގަނޑު ހޭލާހުރުމުންނާއި ހުންއައުމުން އެ ގުނަވަނާއި ބައިވެރިވެއެވެ.“
މުސްލިމް އަޚުންނޭވެ! އަހަރެމެންގެ މި އިސްލާމީ މުޖުތަމަޢުގައި، އެހެންމީހުންގެ އެހީތެރިކަމާއި އަޅައިލުން ބޭނުންވާ ބަޔަކު ދިރިއުޅެމުން ދާކަން ކަށަވަރެވެ. އެފަދަ މީހުންނަށް އަހަރެމެން އެހީތެރިވާން ޖެހެއެވެ. އެހީތެރިކަމުގެ އަތެއް ދިއްކޮށްލައި، ކުލުނުގެ ނަޒަރަކުން އެމީހުންނަށް ބަލައިލާން ޖެހެއެވެ. އަހަރެމެންގެ ތެރޭގައި އުޅެމުންދާ ޚާއްޞަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ މީހުންނާއި، ތެލަސީމިޔާ ކުދިންނާއި، ޔަތީމުކުދިންނާއި އަޅައިލާނެ ބަޔަކު ނެތް ކުދިންނަށް އޯގާތެރިކޮށް ހިތަން ޖެހެއެވެ. އެ ކުދީންނަށް އެހީތެރިކަން ދޭން ޖެހެއެވެ. ޚާއްޞަގޮތެއްގައި، އެ ކުދީންގެ ތެރޭގައި އަހަރެމެންގެ އެހީތެރިކަމާއި އަޅައިލުން ކޮންމެހެން ދޭންޖެހޭ ކުދީންތަކެއް އެބަތިއްބެވެ. އެ ކުދީންގެ ބެލެނިވެރިންގެ ތަކުލީފުތަކާއި އުދާސްތަކުގައި ބައިވެރިވާން ޖެހެއެވެ. ޙާލުގެ ދުލުން މިއަދު އެ ކުދީން ގޮވަމުން އެދަނީ، އަހަރެމެންގެ އެހީތެރިކަމަށެވެ. އެ ކުދީންގެ މައިންބަފައިންނާއި ބެލެނިވެރީން އިންތިޒާރު ކުރަމުން ދަނީ އެހީތެރިކަމުގެ އަތެއް ދިއްކޮށްލާނެ ފަރާތަކަށެވެ. އެއީ ތެލަސީމިޔާ ކުދީންނެވެ. ނުވަތަ ލޭއަޅަން ޖެހިފައިވާ ކުދީންނެވެ. އެކުދިންނަކީ ވެސް އަހަރެމެންގެ މުޖުތަމަޢުގެ އެއްބައެވެ. އެ ކުދީން ވެސް އުފާވެރި ދިރިއުޅުމެއް އުޅެން ބޭނުންވެއެވެ. އެ ކުދީން އާދޭސްކުރަމުން އެ ދަނީ އަހަރެމެން ހަދިޔާކުރާ ލޭތިއްކަކަށެވެ. ނުވަތަ އަހަރެމެން ޞަދަޤާތް ކުރާ ފައިސާފޮއްޗަކަށެވެ. މިގޮތުން ހަދިޔާކުރާ ކޮންމެ ލޭތިއްކަކީ، اللهގެ މަގުގައި ކުރެވޭ ޞަދަޤާތެކެވެ. ފުރާނައަކަށް ދިރުންދިނުމަށްޓަކައި ކުރެވޭ ޤުރްބާނީއެކެވެ. رسول الله ﷺ ޙަދީޘްކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. (اَلْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ، لَا يَظْلِمُهُ وَلَا يُسْلِمُهُ. وَمَنْ كَانَ فِيْ حَاجَةِ أَخِيْهِ كَانَ اللهُ فِيْ حَاجَتِهِ. وَمَنْ فَرَّجَ عَنْ مُسْلِمٍ كُرْبَةً فَرَّجَ اللهُ عَنْهُ كُرْبَةً مِنْ كُرُبَاتِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ، وَمَنْ سَتَرَ مُسْلِمًا سَتَرَهُ اللهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ)[2]
މާނައީ: ”ކޮންމެ މުސްލިމަކީ އަނެއް މުސްލިމެއްގެ އަޚެކެވެ. އޭނާ، އޭނާގެ އަޚާއަށް އަނިޔާއެއް ނުކުރާނެއެވެ. އަދި އޭނާގެ އަޚާ އަނިޔާއެއް ލިބުމަށް ދުޝްމަނަކަށް ދޫކޮށެއް ވެސް ނުލާނެއެވެ. ތިމާގެ އަޚާގެ ބޭނުންތައް ފުއްދައިދިނުމުގައި ދެމިހުންނަ މީހާގެ ބޭނުންތައް ފުއްދައިދެއްވުމުގައި الله ދެމިވޮޑިގެންވެއެވެ. ދުނިޔޭގައި މުސްލިމެއްގެ ކިބައިން މުޞީބާތެއް ދުރުކޮށްދީފި މީހަކަށް، ޤިޔާމަތް ދުވަހުގެ މުޞީބާތްތަކުގެ ތެރެއިން މުޞީބާތެއް الله ދުރުކޮށްދެއްވާނެއެވެ. އަދި މުސްލިމެއްގެ ޢައިބެއް ސިއްރުކޮށް، ފޮރުވައިދީފި މީހާގެ ޢައިބުތައް މާތް الله ޤިޔާމަތްދުވަހުގައި ސިއްރުކުރައްވައި ފޮރުއްވައިދެއްވާނެތެވެ.“
