މިސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ 18 ވަނަ ދުވަހު މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިން ރެގިއުލޭޝަން ބިލް (ގާނޫނު ނަންބަރު 16/2025) ގައި ސޮއިކޮށް ތަސްދީގު ކުރައްވައި، އެ ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށި އެވެ. ރައީސް ޑރ. މުއިއްޒު ވަނީ ޖަވާބުދާރީވުން ކަށަވަރުކުރުމަށް ވަރުގަދަ ވައުދެއްގައި މި ގާނޫނު ދިފާއުކުރައްވައި، އިސްލާހުތަކުގެ ސަބަބުން ހާމަކަން ބޮޑުވެ، މީޑިއާ ރެގިއުލޭޝަން ޒަމާނީ ކުރުމަށް ބާރުއަޅުއްވާފައެވެ. ބައެއް ފާޑުކިޔުންތައް އުފެދިފައިވާއިރު، މިކަންކަމަށް ބޮޑު ތަނުން ތެޔޮ ޖަހައި ހުޅުގަނޑު ބޮޑުކޮށް, ބިލުގެ ހަގީގީ ނިޔަތަށް ހައްލެއް ހޯދުމަށް ވުރެ، އާންމުން އޮޅުވާލުމަށް ސިޔާސީ އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން މަސައްކަތް ކުރުމުންނެވެ. ސަރުކާރުގެ މަސްދަރުތަކުން ކަށަވަރުކޮށްދެނީ މިހާރުގެ ސަރުކާރުން މި ބިލް މިހާރު ދުނިޔޭގެ މިންގަނޑުތަކާ އެއްގޮތްކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ.
މަޤްޞަދުތައް
އޭގެ މައިގަނޑު ބައެއް މަޤްޞަދުތަކަކީ ތިރީގައި މިވަނީއެވެ؛
· ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދަށުން ދީފައިވާ ޚިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ދެމެހެއްޓުމާއި ތަރުބިއްޔަތުކުރުމާއި، ރާއްޖޭގައި ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ކުރިއެރުވުމާއި، ތަރައްޤީކުރުމާއި، ދެމެހެއްޓުން
· ރާއްޖޭގައި ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ދެމެހެއްޓުމާއެކު، ބްރޯޑްކާސްޓް މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތައް ހިމެނޭ ގޮތަށް މީޑިއާގެ މަސައްކަތްތެރިންނާއި ނޫސްވެރިންގެ ޒިންމާ އިތުރުކޮށް ބެލެހެއްޓުމަށް މިނިވަން އިދާރީ ނިޒާމެއް ގާއިމްކުރުން
· ރާއްޖޭގައި އެކި ބާވަތުގެ ނޫސް، މަޖައްލާ، ބްރޯޑްކާސްޓް، ރީބްރޯޑްކާސްޓް، އަދި އެހެނިހެން ހުރިހާ މީޑިއާ ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ އުސޫލުތަކާއި ސިޔާސަތުތައް ޤާއިމުކޮށް ކަނޑައެޅުން
· މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރާއިރު ބްރޯޑްކާސްޓަރުންނާއި، މީޑިއާގެ މަސައްކަތްތެރިންނާއި، ނޫސްވެރިން ތަބާވާންޖެހޭ މިންގަނޑުތައް ކަނޑައެޅުމާއި، މި ފަރާތްތަކުން އަމަލުކުރަންޖެހޭ އަޚްލާޤީ މިންގަނޑުތައް ޤާއިމުކުރުން
· މުޖުތަމަޢުގައި ޚަބަރު ފެތުރުމުގައި މީޑިއާގެ ދައުރާމެދު އާންމުންގެ އިތުބާރާއި ޔަގީންކަން އިތުރުކުރުން
· މިޒަމާނާ އެއްގޮތަށް ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ކުރިއެރުވުމަށްޓަކައި ނޫސް މަޖައްލާތައް ރަޖިސްޓްރީކުރުމަށް ލުއި މިންގަނޑުތަކެއް ގާއިމްކޮށް ތައާރަފްކުރުން
· ދޮގު މައުލޫމާތާއި ފޭކް ނިއުސް ފެތުރުން ހުއްޓުވުމާއި، އެފަދަ މައުލޫމާތު ގަސްތުގައި ފެތުރުން ހުއްޓުވުމަށް އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުން
· ވަކިވަކި ފަރުދުން ނުވަތަ ޖަމާއަތްތަކުން، ރޭވިފައިވާ ނުވަތަ އިންތިޒާމުކޮށްގެން މީޑިއާ މެދުވެރިކޮށް ހިންގާ ހަރަކާތްތައް ހުއްޓުވުމާއި، ވަކި މަގުސަދެއްގައި ނުވަތަ ވަކި މަގުސަދެއް ހާސިލްކުރުމަށް ގަސްތުގައި ހަގީގަތް ފޮރުވުން ނުވަތަ އޮޅުންފިލުވައިދިނުމާއި، އެފަދަ ހަރަކާތްތަކަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ މީޑިއާތަކާމެދު ފިޔަވަޅު އެޅުން
އާ ރެގިއުލޭޓަރީ ބޮޑީއެކެވެ.
ދާދިފަހުން ތަސްދީގުކުރި ގާނޫނުގެ މައިގަނޑު ސިފައަކީ ބްރޯޑްކާސްޓް، ޕްރިންޓް އަދި އޮންލައިން މީޑިއާ ބެލެހެއްޓުމުގެ ބާރު ލިބިފައިވާ މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިން ކޮމިޝަންގެ ނަމުގައި އާ ރެގިއުލޭޓަރީ ބޮޑީއެއް އުފެއްދުމެވެ.
މީޑިއާ ރިޕޯޓްތައް ބުނާ ގޮތުގައި ހަތް މެންބަރުންގެ މި ކޮމިޝަނަށް – މަޖިލީހުން އައްޔަންކުރާ ތިން މެންބަރުންނާއި މީޑިއާއިން އިންތިޚާބުކުރާ ހަތަރު މެންބަރުން – ގާނޫނާ ނުވަތަ އެ ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ސުލޫކީ މިންގަނޑަކާ ހިލާފު ކަމަށް ބެލެވޭ އައުޓްލެޓްތަކާ މެދު ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވެ އެވެ. ގާނޫނުގައި ބުނެފައި ވަނީ ”ފޭކް ނިއުސް“، “ ދޮގާއި ޝަރަފާއި ކަރާމާތާ ހިލާފު ކޮންޓެންޓް“، ”އިޖުތިމާއީ ގޮތުން ބަލައިނުގަނެވޭ ބަސްތަކާއި ނިޝާންތަކާއި ހަރަކާތްތައް ނުވަތަ އަމަލުތައް“ ނުވަތަ އިސްލާމްދީން ނޫން ދީނެއް ކުރިއަރުވާ ކޮންޓެންޓް ފެތުރުން މަނާކުރުމަށެވެ.
”ފޭކް ނިއުސް“ ކަމަށް ބެލެވޭ ކަންކަން، ނުވަތަ ގާނޫނުގެ ދަށުން އުފައްދާފައިވާ ސުލޫކީ މިންގަނޑާއި ގަވާއިދުތަކުގެ ތެރެއިން ފަރުދެއްގެ ޝަރަފާއި ހިލާފު ކަންތައްތައް ކަނޑައެޅުމުގެ ބާރު އެ ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެ އެވެ.
މި ގާނޫނު ތަސްދީގު ކުރުމާއިއެކު އުވިގެން ގޮސްފައި ވަނީ މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލް – މީޑިއާތަކުން އިންތިހާބުކުރާ އާންމު އަދި ސިނާއަތުގެ މަންދޫބުން ހިމެނޭ ޕްރިންޓް އަދި އޮންލައިން މީޑިއާގެ 15 މެމްބަރުންގެ ރެގިއުލޭޓަރެއް – އާއި ޓީވީ އާއި ރޭޑިއޯ ސްޓޭޝަންތައް ރެގިއުލޭޓްކުރާ ރިޔާސީ އައްޔަންކުރާ ހަތް މެމްބަރުންގެ ޖަމާއަތެއް ކަމަށްވާ މޯލްޑިވްސް ބްރޯޑްކާސްޓިން ކޮމިޝަނެވެ.
އަދި 1978 ވަނަ އަހަރުގެ ނޫހާއި މަޖައްލާގެ ގާނޫނާއި 2008 ވަނަ އަހަރުގެ މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލްގެ ގާނޫނުގެ އިތުރުން 2010 ވަނަ އަހަރުގެ ބްރޯޑްކާސްޓިން ގާނޫނުގެ ބައެއް މާއްދާތައް އުވާލަ އެވެ.
މީގެ ކުރިން މިނިސްޓްރީ އޮފް ޔޫތު އެމްޕަވަރމަންޓް، އިންފޮމޭޝަން އެންޑް އާޓް އިން ބަލަހައްޓަމުން އައި ނިއުސް މީޑިއާގެ ރަޖިސްޓްރީ އާ ކޮމިޝަނަށް ބަދަލުކުރާނެ އެވެ. އާ ގާނޫނުގެ ދަށުން އެއްވެސް މީޑިއާއަކަށް ރަޖިސްޓްރީ ނުކޮށް ހިންގުމުގެ ހުއްދައެއް ނުދެވޭނެއެވެ.
ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ވައުދު.
އެ ގާނޫނު ދިފާއު ކުރައްވަމުން ރައީސް ޑރ.މުއިއްޒު ވިދާޅުވީ އެ ގާނޫނުން މިނިވަންކަން ހަނިކޮށްފައި ނުވާ ކަމަށާއި އޭގެ ބަދަލުގައި ޖަވާބުދާރީވުން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ކަމަށެވެ. އަދި ގާނޫނުތައް ދަމަހައްޓަން ޖެހޭ ކަމަށް ވެސް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ. ”ރައްޔިތުން އަޅުގަނޑު އިންތިހާބުކުރީ ގާނޫނުއަސާސީ ދަމަހައްޓަން. އަޅުގަނޑު މިތަނުގައި ގާނޫނީ ވެރިކަން ގާއިމް ކުރާނަން. އެންމެން ހަމަހަމަވާނެ،“ ބިލް ތަސްދީގުކުރިތާ އެއް ދުވަސް ފަހުން ވ. އަތޮޅުގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ވިދާޅުވި އެވެ.
ރައީސް ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅުގައި ގާނޫނުގައި މަނާކުރަނީ ހަމައެކަނި ޔަގީންނުކުރެވޭ ވާހަކަތަކާއި، ތެދު ރިޕޯޓުކުރުމަށް ހުރަހެއް ނާޅާ ކަމަށެވެ. ”މީޑިއާގައި ތެދު ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ފުރިހަމަ މިނިވަންކަން އެބައޮތް. ހަގީގަތް ރައްޔިތުންނާ ހަމައަށް ގެނައުމުގެ މިނިވަންކަން އެބައޮތް. އެއްވެސް ހުރަހެއް ނެތް،“ އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ.
ރައީސް ޑރ. މުއިއްޒު ވަނީ ގާނޫނު ފުރިހަމައަށް މުރާޖައާ ނުކޮށް ގާނޫނާ ދެކޮޅު ހަދާތީ ނޫސްވެރިންނަށް ވެސް ފާޑުވިދާޅުވެފަ އެވެ. އެމަނިކުފާނު އިތުރަށް ވިދާޅުވީ ބައެއް ނޫސްވެރިން ފާޅުކުރި ކަންބޮޑުވުންތައް ބޮޑުތަނުން ބިނާވެފައި ވަނީ ގޯސް މައުލޫމާތެއްގެ މައްޗަށް ކަމަށެވެ.
