ދެއްކުންތެރިކަމެއްނެތި، އިހުލާސްތެރިވެ ހުރެ، ހިފާ ރޯދައަކީ ހުރިހާ މާނައެއްގައި ތަގުވާވެރިކަމާއި އިސާންތެރިކަން އެކުލެވިގެންވާ އަޅުކަމެއް ކަމަށް މިއަދުގެ ހުކުރު ހުތުބާގައި ބުނެފިއެވެ.
ހުތުބާގައި ބުނީ ރޯދަވެރިޔާގެ ރޯދައަކީ އަޅާއާއި އޭނާގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއާ ދެމެދު އޮތް ބޮޑު ސިއްރެއް ކަމަށެވެ. އަދި އެހެނިހެން އަޅުކަންތަކާ އަޅައިބަލާއިރު، ރޯދައިގެ ސަވާބު އެހާ ބޮޑީ އެހެންވެގެން ކަމަށް ހުތުބާގައި ބުންޏެވެ.
ހުތުބާގައި ބުނީ ރޯދައަށް ފުރިހަމައަށް އިސްތިގުބާލުކުރެވޭނީ ރޯދައަކީ ކޮބައިކަމާއި، ރޯދައާ ބެހޭ އާންމު ހުކުމްތައް އެނގިގެން ކަމަށެވެ. އަދި އެއީ މުސްލިމުންނަށް އެނގުން ލާޒިމު ކަންކަން ކަމަށާއި، ޝަރުއީގޮތުން ރޯދައަކީ އެ ކަމަށް ނިޔަތްގަނެ، ފަޖުރުލީއްސުރެ، އިރު އޮއްސިއްޖައުމަށް ދާންދެން، ކެއުމާއި ބުއިމާއި ރޯދަގެއްލޭ އެންމެހައި ކަންކަމުން ދުރުހެލިވެގެން ހުރުން ކަމަށް ހުތުބާގައި ބުންޏެވެ. މީގެ އިތުރަށް ރޯދަވެރިޔާ އޭނާގެ ދުލާއި، އެހެނިހެން ގުނަވަންތައް މުންކަރާތްތަކުން އެއްކިބާކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ހުތުބާގައި ބުންޏެވެ. އަދި އެއީ ދޮގުހެދުމާއި އުރެދުމުގެ އަމަލުތަކަށް އަރައިގަންނަ މީހާ، ނުކައި ނުބޮއި ހުރިކަމުގައި ވިޔަސް، އެތައް ސަވާބަކުން އޭނާ މަހުރޫމުވާތީ ކަމަށް ހުތުބާގައި ބުންޏެވެ.
ހުތުބާގައި ބުނީ ރަމަޟާން މަސް ވަންނަ ހިނދު ހެޔޮ ސިއްހަތުގައި ރަށުގައި ގާއިމުވެހުރެއްޖެ މީހާ ރޯދަހިފުން ވާޖިބުވެގެންވާ ކަމަށެވެ. އަދި ދަތުރެއްގެ މަތީގައިވާ މީހާ ފަހުން ގަޟާކުރުމަށް ރޯދަ ދޫކޮށްލުމުގެ އިހުތިޔާރު ލިބިގެންވާ ކަމަށް ހުތުބާގައި ބުންޏެވެ.
ހުތުބާގައި ބުނީ ބަލިމީހާ ބަލީން ރަނގަޅުވެއްޖައުމަށް ދާންދެން ރޯދަ ދޫކޮށްލުން ހުއްދަވެގެންވާ ކަމަށެވެ. އަދި ދާއިމީ ބަލިކަމެއް ތަހައްމަލުކުރަމުންދާ މީހާ ނުވަތަ ބަލި ފަސޭހަވާނޭކަމުގެ އުއްމީދެއްނެތް މީހާ ކޮންމެ ދުވަހަކަށް މިސްކީނަކަށް ކާންދިނުން ހުރިކަމަށް ހުތުބާގައި ބުންޏެވެ. ހަމައެހެންމެ މުސްކުޅި ބަލީގެ ސަބަބުން ރޯދަ ނުހިފޭ މީހާ ވެސް ކޮންމެ ދުވަހަކަށް މިސްކީނަކަށް ކާންދިނުން ހުރި ކަމަށާއި، މުސްކުޅިޔަކު ކަމުގައި ވިޔަސް ޒުވާނަކު ކަމުގައި ވިޔަސް ހަމަ ބުއްދި ނުވާ މީހުންގެ މައްޗަށް ރޯދަހިފުން ވާޖިބުވެގެންނެއް ނުވާ ކަމަށް ހުތުބާގައި ބުންޏެވެ.
މީގެ އިތުރުން ހުތުބާގައި ބުނީ ރޯދަވެރިޔާ ކެއިންބުއިމުން ރޯދަގެއްލޭ ފަދައިން، ހަށިގަނޑަށް ހަކަތަ ލިއްބައިދޭ އިންޖެކްޝަން ޖެހުމާއި، ޑަޔަލިސިސް ހެދުމުން ވެސް ރޯދަ ގެއްލޭނެ ކަމަށެވެ. ހައިޟުވެރިންނާއި ނިފާސްވެރިން ފަދައިން، އެފަދަ ބަލިމީހުންގެ ރޯދަތައް ފަހުން ގަޟާކުރާނީ ކަމަށް ހުތުބާގައި ބުނެފައިވެއެވެ.
ހުތުބާގައި ބުނީ ރޯދަ ހިފުމުގެ ސަބަބުން ވަރުދެރަވެ އޭނާއާއި ދަރިފުޅަށް ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެ ހާލަތްތަކުގައި މާބަނޑުމީހުންނާއި ކިރުމައިންނަށް ރޯދަ ދޫކޮށްލުން ހުއްދަ ކަމަށެވެ. މިފަދަ މީހުން ވެސް ދޫކޮށްލި ރޯދަ ފަހުން ގަޟާކުރާނީ ކަމަށް ހުތުބާގައި ބުންޏެވެ.
ހުތުބާގައި ބުނީ ބަލިމީހުންނަށް އެމީހުންގެ ޝަރުއީ އުޒުރު ދެމިއޮތްހައި ހިނދަކު، ފާއިތުވި ރޯދަ ފަސްކުރެވޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި އެފަދަ މީހުން އެ މީހުންގެ ކިބައިން އުޒުރު ނެތިދިއުމުން އެ ރޯދަތައް އަވަހަށް ގަޟާކުރަންވާނެ ކަމަށް ހުތުބާގައި ބުންޏެވެ. ހުތުބާގައި ބުނީ ޝަރުއީ އުޒުރެއްނެތި ރޯދަމަހު ގަސްތުގައި ރޯދައެއް ދޫކޮށްފި މީހާ އެ ކުރީ ބޮޑުވެގެންވާ ފާފައެއް ކަމަށެވެ. އަދި އެމީހަކަށް އޮތީ އެކަމުން ތައުބާވުމާއެކު އެ ރޯދަ ގަޟާކުރުން ކަމަށް ހުތުބާގައި ބުންޏެވެ. ހަމައެހެންމެ ތިމާގެ އަނބިމީހާޔާ ރޯދަމަހު ދުވާލު އެއްދާންކޮށްފި މީހާގެ މައްޗަށް އޮތީ އެކަމުގެ ކައްފާރާ ދިނުން ކަމަށް ހުތުބާގައި ބުންޏެވެ. އެއީ އެގޮތަށް ދޫކޮށްލި ކޮންމެ ރޯދަޔަކަށް އަޅަކު މިނިވަންކުރުން ކަމަށާއި، އެކަމުގެ ކުޅަދާނަކަން އޭނާއަށް ލިބިގެންނުވާ ނަމަ އެ މީހަކަށް އޮތީ ދޫކޮށްލި ކޮންމެ ރޯދައަކަށް ވިދިވިދިގެން ދެ މަސް ދުވަހު ރޯދަހިފުން ކަމަށް ހުތުބާގައި ބުންޏެވެ. އަދި އެކަމުގެ ކުޅަދާނަކަން ވެސް އޭނާއަށް ލިބިގެންނުވާ ނަމަ އެ މީހަކަށް އޮތީ ދޫކޮށްލި ކޮންމެ ރޯދައަކަށް ފަސްދޮޅަސް މިސްކީނުންނަށް ކާންދިނުން ކަމަށް ހުތުބާގައި ބުނެފައިވެއެވެ.
ހުތުބާގައި ބުނީ ރަމަޟާން މަހަކީ ރޭއަޅުކަންކުރުން މޮޅުއިތުރު މަހެއް ކަމަށެވެ. އަދި އެ ރެއެއްގެ ސަވާބާއި ދަރުމަ، އެއްހާސް މައްސަރަށް ވުރެ މަތިވެރި ލައިލަތުލްގަދްރި ހިމެނެނީ އެ މަހުގައިކަން ފާހަގަކޮށް ހުތުބާގައި ވަނީ އެ ރޭ ލިބޭތޯ ގަދައަޅައި މަސައްކަތްކުރަން ނަސޭހަތްތެރިވެފައެވެ. އަދި ރަމަޟާން މަހުގެ ވަގުތުތައް ކުޅިވަރާއި މަޖަލުގައި ހޭދަނުކުރުމަށާއި، ނަމާދު ގާއިމުކުރުމަށް ފަރުވާތެރިވުމަށް ހުތުބާގައި ވަނީ ނަސޭހަތްތެރިވެފައެވެ.
މީގެ އިތުރުން ފަރުޟުތައް އަދާކުރުމަށް ފަހު ގޭތެރޭގައި ކުރަން ހުންނަ މަސައްކަތުގައި އެހީތެރިވުމަށް ހުތުބާގައި ވަނީ ގޮވާލާފައެވެ. ހުތުބާގައި ބުނީ ރޯދަމަހު ވަކި ބަޔަކަށް ގޭތެރޭގެ މަސައްކަތް ދޫކޮށްލައި، ތިމާ އަޅުކަމުގައި ވަގުތު ހޭދަކުރުމަކީ ދީނުގައި އޮތް ގޮތެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އަދި ގިނަގުނަ ދަރުމަހުރީ އެކަކު އަނެކަކަށް އެހީވުމުގައި ކަމަށް ހުތުބާގައި ބުންޏެވެ.
